Goede alternatieve chemische middelen voor bestrijding van bietenkevers, springstaarten en wortelduizendpoten in suikerbiet
Foto: Bert Jansen
Over Crkls
In de afgelopen decennia is het landbouwkundig onderzoek in Nederland enorm versplinterd en uit elkaar gegroeid. En ja, boeren hebben vertrouwen in onderzoek, maar hun vertrouwen is niet onvoorwaardelijk. Ook sluit het onderzoek niet altijd goed aan op de urgente problemen waarmee boeren worstelen in de praktijk.
De initiatiefnemers van Crkls: Misset Uitgeverij, BO Akkerbouw, Wageningen University & Research, Aeres Hogeschool en Groen Kennisnet willen hier wat aan doen voor een toekomstbestendige landbouw in Nederland die nu voor grote uitdagingen staat.
Het kennisplatform Crkls wil het kaf van het koren scheiden en bewezen kennis gemakkelijk vindbaar maken voor boeren op een plek. De resultaten van alle onderzoeken en praktijkproeven in Nederland worden verzameld en door een onafhankelijke redactie beoordeelt en op een uniforme en compacte wijze gepubliceerd.
Het onderzoek is eenjarig uitgevoerd met herhalingen. De resultaten bevatten een statistische onderbouwing. Het is daarmee betrouwbaar.
De bodemplagen bietenkevers, ondergrondse springstaarten en wortelduizendpoten veroorzaken schade aan kiemende suikerbieten. Gevolg is plantuitval en een lagere opbrengst. In 2023 zijn door IRS op twee percelen 11 (nieuwe en bestaande) insecticiden onderzocht. Bij de bietenkever besmette veldjes hadden alle insecticide-behandelingen (uitgezonderd Belem) een hogere opbrengst in vergelijking zonder insecticide. Twee alternatieve middelen scoorden hierbij goed. Bij de besmette veldjes met springstaarten en wortelduizendpoten scoorde één alternatief middel goed. Dit middel had de minste plantuitval.
Foto 1A: Bietenkevers ( 1 tot 1,5 mm lang) kunnen plantuitval veroorzaken in suikerbiet tot het 4de bladstadium. B: Ondergronds levende springstaarten, (1,5 mm lang) zijn wit van kleur. C: De volwassen wortelduizendpoot is langgerekt (5 tot 7 mm lang) en is helder crèmewit van kleur (foto: Proefstation voor de Bloemisterij). Geciteerd uit: https://www.irs.nl/
Conclusies
Bij de bietenkever besmette veldjes waren de middelen Force, Buteo Start (zaadbehandeling, weergegeven onder code IRS857), IRS888 (granulaat) en de vijf combinaties met Force het beste (gemiddeld 21% weggevallen planten, controle 99% weggevallen planten).
De zaadbehandelingen IRS858, IRS856 en Belem scoorden minder goed in Nieuw Beerta tegen bietenkevers, plantuitval lag tussen 55 en 88%.
Bij de springstaarten en wortelduizendpoten besmette veldjes waren IRS888 (granulaat), Force, Belem en de vijf combinaties met Force het beste (gemiddeld 12% weggevallen planten, de controle had 28% weggevallen planten).
De zaadbehandelingen IRS856, Buteo Start (IRS857) en IRS858 hadden een plantuitval van gemiddeld 25% (springstaarten en wortelduizendpoten) en was vergelijkbaar met de onbehandelde controle (27%).
Bij de springstaarten en wortelduizendpoten besmette veldjes was het plantaantal het hoogst bij het alternatieve granulaat IRS888.
Bij de bietenkever besmette veldjes waren de opbrengsten het hoogst bij de alternatieve middelen Buteo Start (zaadbehandeling, weergegeven onder code IRS857) en IRS888 (granulaat), vergelijkbaar met Force.
Samenvatting
Bietenkevers (Atomaria linearis), ondergrondse springstaarten (Onychiurus armatus), en wortelduizendpoten (Scutigerella immaculata) kunnen allemaal aantasting veroorzaken aan de wortels en kiemstengels van suikerbieten. Gevolgen zijn het wegvallen van planten tot het 4de bladstadium en opbrengstderving.
Naast een behandeling van een insecticide is ook een juist zaaibed en zaaidiepte (niet dieper dan 1,5 tot 2 cm) van belang om de insecten te beheersen.
In 2023 zijn twee veldproeven met 11 (nieuwe en bestaande) insecticiden onderzocht op percelen met bietenkevers (Nieuw Beerta) en met ondergrondse springstaarten en wortelduizendpoten (Zeewolde)
Lees meer
Doel onderzoek
Het testen van alternatieve nieuwe middelen om de bodemplagen; bietenkevers, ondergrondse springstaarten en wortelduizendpoten te bestrijden in vergelijking met de bestaande middelen Force en Belem.
Opzet
De veldproef in Nieuw Beerta had een natuurlijke aantasting van bietenkevers en de veldproef in Zeewolde had een natuurlijke aantasting van ondergrondse springstaarten en wortelduizendpoten.
Zaaitijdstip suikerbieten; 5 april (Nieuw Beerta) en 19 april (Zeewolde) 2023.
Gerandomiseerde blokken met vier herhalingen, netto veldjesgrootte van 3 meter bij 12 meter.
De 12 behandelingen bestonden uit insecticide zaadbehandelingen, granulaten en controle (onbehandeld).
Niet toegelaten middelen zijn onder code meegenomen. Buteo Start heeft inmiddels een toelating en staat vermeld onder code IRS857.
De volgende 11 behandelingen en controle werden onderzocht: 1) controle, 2) Force (tefluthrin), 3) IRS888, 4) IRS856, 5) IRS856 + 10 g tefluthrin, 6) IRS857, 7) IRS857 + Force, 8) IRS858, 9) IRS858 + Force, 10) Belem (cypermethrin), 11) Belem + Force en 12) IRS888 + Force.
Om schade vast te stellen zijn op drie momenten het aantal planten per veldje geteld, bij ca 50% opkomst, in het 2e tot 4e bladstadium en rond het 6e tot 8e
Planten werden beoordeeld op symptomen van fytotoxiciteit (schade aan de plant veroorzaakt door de gebruikte middelen) en vitaliteit van het gewas.
Resultaten
Bij de bietenkever besmette veldjes hadden alle insecticide-behandelingen (behalve Belem) een hogere opbrengst in vergelijking zonder insecticide. Twee alternatieve middelen scoorden hierbij goed; Buteo Start (zaadbehandeling) en IRS888 (granulaat).
Bij de ondergrondse springstaarten en wortelduizendpoten scoorde één alternatief middel goed; granulaat IRS888.
Extra informatie opzet experiment (zie ook het rapport)
Suikerbietenzaad van het ras ‘Caprianna KWS’ (KWS SAAT SE & Co. KGaA, Einbeck, Duitsland), met behulp van een standaard precisiezaaimachine (Monosem).
De rijafstand bedroeg 50 cm en de zaaiafstand binnen de rij 18 cm.
Alle zaden, inclusief de onbehandelde controle, werden behandeld met de fungiciden Tachigaren en Rampart.
Om plantuitval door slakken te voorkomen, werd het proefveld in Zeewolde behandeld met slakkenkorrels tijdens het zaaien.
Met de Impactscore laten we zien op welke bedrijfsactiviteiten de onderzoekresultaten
direct effect hebben. Een onderzoeksresultaat kan bijvoorbeeld leiden tot het gebruik
van minder gewasbeschermingsmiddelen of minder meststoffen. Dat vermelden we met een
korte toelichting.
Gezondheid bodem
Minder
Om bietenkevers, ondergrondse springstaarten en wortelduizendpoten te bestrijden worden alternatieve nieuwe chemische middelen gebruikt en dat is voor de bodemgezondheid nadelig.
Gebruik chemische middelen
Meer
Om bietenkevers, ondergrondse springstaarten en wortelduizendpoten te bestrijden zijn alternatieve nieuwe chemische middelen ontwikkeld en werkzaam.
Betrouwbaarheidsscore:
Het onderzoek is eenjarig uitgevoerd met herhalingen. De resultaten bevatten een statistische onderbouwing. Het is daarmee betrouwbaar.
