Stengelaaltjes in ui: voorkom besmetting of beperk schade 

Volledig onderzoeksrapport

Stengelaaltjes in ui: voorkom besmetting of beperk schade 

Onderzoek aaltjes. - Foto: Diederik van der Laan
Onderzoek aaltjes. - Foto: Diederik van der Laan

Over Crkls

In de afgelopen decennia is het landbouwkundig onderzoek in Nederland enorm versplinterd en uit elkaar gegroeid. En ja, boeren hebben vertrouwen in onderzoek, maar hun vertrouwen is niet onvoorwaardelijk. Ook sluit het onderzoek niet altijd goed aan op de urgente problemen waarmee boeren worstelen in de praktijk.


De initiatiefnemers van Crkls: Misset Uitgeverij, BO Akkerbouw, Wageningen University & Research, Aeres Hogeschool en Groen Kennisnet willen hier wat aan doen voor een toekomstbestendige landbouw in Nederland die nu voor grote uitdagingen staat.


Het kennisplatform Crkls wil het kaf van het koren scheiden en bewezen kennis gemakkelijk vindbaar maken voor boeren op een plek. De resultaten van alle onderzoeken en praktijkproeven in Nederland worden verzameld en door een onafhankelijke redactie beoordeelt en op een uniforme en compacte wijze gepubliceerd.


Meer over Crkls

Ga naar de inhoud

Onderzoeksinstituut: Wageningen UR, Hilbrands laboratorium

Locatie: Nederland

Periode: van 2020 tot 2021

Gefinancierd door: HOA, Topsector Agri & Food, BO Akkerbouw

Status onderzoek: Lopend

Bodemsoort: Alle grondsoorten

Betrouwbaarheidsscore:

Toelichting bekijken

Ja(a)r(en) van onderzoek:

1

2

3

4

4+

Statistische onderbouwing:

Het onderzoek is statistisch onderbouwd.

Herhalingen:

Ja

Betrouwbaarheidsscore onderbouwing

Onderzoek is statistisch onderbouwd en het gaat hier om meerjarig toegepast onderzoek. Het onderzoek is betrouwbaar.

De schade door stengelaaltjes (Ditylenchus dipsaci) in onder andere ui neemt de laatste jaren sterk toe. Besmettingen voorkomen, vroegtijdig detecteren en het monitoren van gevonden besmettingen is belangrijk. Een onderzoeksprogramma is gestart om de kennis over de levenswijze, vestiging en natuurlijke sterfte van het stengelaaltje te vergroten. In de toekomst worden praktische tools voor telers ontwikkeld om misoogsten, afgekeurde partijen en kwaliteitsverlies te beperken.

Conclusies

  • In het algemeen zijn overleving en activiteit van stengelaaltjes hoger op zwaardere gronden in vergelijking met zandgrond.
  • Een vochtige bodem en niet te hoge temperatuur zijn bevorderlijk voor infectie.
  • Met besmet plantmateriaal kunnen vrij zuivere stengelaaltjes-populaties worden verkregen (voor het karakteriseren van verschillende stengelaaltjesrassen).
  • Besmettingen in grond kunnen hoogstwaarschijnlijk met worden aangetoond (de actieve en inactieve (latente) larven).
  • Ter bepaling van de waardplantstatus is een pottoets met een reeks aaltjes-dichtheden in de grond de beste methode (sluit aan bij de gangbare toetsen met andere plantparasitaire aaltjes).
  • Stengelaaltjes afkomstig uit ui en tulpenbol waren goed vermeerderd op boon (een goede vermeerderingsmethode voor alle stengelaaltjes-populaties is in onderzoek).

Samenvatting

Stengelaaltjes zijn een probleem in meerdere belangrijke gewassen zoals ui, aardappel, suikerbiet, tulp en narcis. In 2019 is de Quarantaine status veranderd in Regulated Non Quarantaine Pest (RNQP). Het gevolg is dat alleen de partij besmet verklaard wordt en niet het perceel. Hierdoor neemt de kans op verspreiding van het stengelaaltje toe. Bijvoorbeeld een huurder is niet op de hoogte van een besmetting of telers nemen het risico om uitgangsmateriaal of gevoelige gewassen te blijven telen op een besmet perceel.

Aanvullende informatie

Rapporten: Stengelaaltjes: populaties, extractie en ontwikkelen pottoets
Rapportage proefjaar 2020 en Rapportage proefjaar 2021 (nog niet gepubliceerd)

Auteurs: Pella Brinkman, Anja Kombrink, Misghina Goitom Teklu, Leendert Molendijk (auteur alleen in 2021). Uireka rapportnummer proefjaar 2020: 2021-05
Dit rapport is gratis te downloaden op https://edepot.wur.nl/562200

Voor meer informatie: Effect bodemgesteldheid op activiteit en infectieusiteit van stengelaaltjes (Ditylenchus dipsaci) Resultaten uit literatuuronderzoek, M.G. Teklu, E.P. Brinkman, L.P.G. Molendijk, Uireka rapportnummer: 2021-08, https://edepot.wur.nl/567523

https://www.aaltjesschema.nl/Basiskennis/Soortenaaltjes/Ditylenchusspp(stengelaaltjes)/Ditylenchusdipsaci.aspx

Help mee met onderzoek naar stengelaaltjes! Bent u teler en hebt u een zichtbare stengelaaltjesaantasting op uw perceel, neem dan direct contact op met HLB; Anja Kombrink of Egbert Schepel (tel nr: 0593-582828).

Impactscore

Met de Impactscore laten we zien op welke bedrijfsactiviteiten de onderzoekresultaten direct effect hebben. Een onderzoeksresultaat kan bijvoorbeeld leiden tot het gebruik van minder gewasbeschermingsmiddelen of minder meststoffen. Dat vermelden we met een korte toelichting.

Betrouwbaarheidsscore:

Onderzoek is statistisch onderbouwd en het gaat hier om meerjarig toegepast onderzoek. Het onderzoek is betrouwbaar.

Tags

Gewasbescherming

Uien

author_image

Auteur

Annelies Beniers