Zowel voer- als stalmanagement cruciaal voor verlagen ammoniakemissie
Volledig onderzoeksrapportZowel voer- als stalmanagement cruciaal voor verlagen ammoniakemissie
Over Crkls
In de afgelopen decennia is het landbouwkundig onderzoek in Nederland enorm versplinterd en uit elkaar gegroeid. En ja, boeren hebben vertrouwen in onderzoek, maar hun vertrouwen is niet onvoorwaardelijk. Ook sluit het onderzoek niet altijd goed aan op de urgente problemen waarmee boeren worstelen in de praktijk.
De initiatiefnemers van Crkls: Misset Uitgeverij, BO Akkerbouw, Wageningen University & Research, Aeres Hogeschool en Groen Kennisnet willen hier wat aan doen voor een toekomstbestendige landbouw in Nederland die nu voor grote uitdagingen staat.
Het kennisplatform Crkls wil het kaf van het koren scheiden en bewezen kennis gemakkelijk vindbaar maken voor boeren op een plek. De resultaten van alle onderzoeken en praktijkproeven in Nederland worden verzameld en door een onafhankelijke redactie beoordeelt en op een uniforme en compacte wijze gepubliceerd.
Ga naar de inhoud
Onderzoeksinstituut: Wageningen Livestock Research
Locatie: 15 verschillende melkveehouderijen
Periode: 2021
Gefinancierd door: Ministerie van LNV
Status onderzoek: Afgerond
Bodemsoort: Divers
Diercategorie: Melkvee
Betrouwbaarheidsscore:
Voer speelt een rol bij ammoniakemissie, maar het is niet de enige factor. Uit stalmetingen binnen netwerk praktijkbedrijven blijkt dat ventilatie, temperatuur, en hygiëne zeker zo belangrijk zijn. Hoe houd je de emissie onder controle zonder je productie te verliezen? En wat is nu de relatie tussen voer en emissie?
Conclusies
- Lager ruweiwit en melkureum verlagen de ammoniakemissie, maar dit verklaart slechts een deel van de verschillen.
- Ventilatie, temperatuur en hygiëne zijn zeker zo belangrijk voor de emissie dan alleen het voer.
- Het melkureumgehalte is de beste voergraadmeter om de ammoniakemissie te voorspellen en te sturen.
- Bedrijfsverschillen zijn groot; wat op het ene bedrijf werkt, werkt niet altijd op het andere.
- Alleen voer aanpassen is onvoldoende; combineer eiwitbeperking met goed stalmanagement voor maximale reductie.
- Een combinatie van voer- en stalmaatregelen is nodig om de emissie daadwerkelijk omlaag te krijgen.
Samenvatting
Melkveehouders die hun ammoniakemissie willen verlagen, kunnen denken aan het verlagen van het ruw eiwit (RE) in het rantsoen. Onderzoek gebaseerd op metingen op 15 praktijkbedrijven tussen 2021 en 2024, bevestigt dat dit werkt. Maar laat ook zien dat het verhaal complexer is.
Relatie voer-ammoniak
De studie concludeert dat er een duidelijke link is: minder eiwit in het voer, een lager melkureumgehalte en minder stikstofuitscheiding in de urine leiden tot minder ammoniakemissie in de stal. Echter, deze voerfactoren verklaren op zichzelf maar een deel van de verschillen in emissie tussen bedrijven. Waarom? Omdat er in de praktijk veel meer meespeelt dan alleen het voer.
Managementfactoren
Factoren zoals de ventilatie in de stal, de temperatuur, het type vloer, de hygiëne en de specifieke bedrijfsvoering blijken veel belangrijker. Een model dat rekening houdt met ventilatie, temperatuur en melkproductie, verklaarde 40% van de variatie. Het toevoegen van voerdata leverde daar nog maar een kleine extra verbetering op.
Praktische les
De belangrijkste les voor de veehouder is: stuur op melkureum. Omdat melkureum elke drie dagen gemeten wordt bij de melkafname, is dit een uitstekende, directe graadmeter om het eiwitniveau in het rantsoen bij te sturen. Een te hoog ureumgehalte is een signaal dat je te veel eiwit voert, wat direct leidt tot meer ammoniakemissie.
Conclusie
Het verlagen van het ruw eiwit blijft een cruciale stap, maar je kunt de emissie niet alleen met voer regelen. De stalomstandigheden en het management spelen een minstens zo’n grote rol. Houdt dus zowel je voer, via ureum, als je stalmanagement scherp in de gaten.
Impactscore
Met de Impactscore laten we zien op welke bedrijfsactiviteiten de onderzoekresultaten direct effect hebben. Een onderzoeksresultaat kan bijvoorbeeld leiden tot het gebruik van minder gewasbeschermingsmiddelen of minder meststoffen. Dat vermelden we met een korte toelichting.
Uitstoot ammoniak
Met voer- en managementmaatregelen kan de ammoniakemissie uit de stal worden verlaagd.
Aanvullende informatie
- Relatie tussen voerkenmerken en de emissie van ammoniak uit melkveestallen in het Netwerk Praktijkbedrijven: Tussenresultaten van praktijkmetingen op 15 onderzoeksbedrijven van 2021 tot 2024. https://edepot.wur.nl/680300
Betrouwbaarheidsscore:
Zeer betrouwbaar. Een degelijk uitgevoerd onderzoek waarbij 3 jaar lang continu gemeten is bij 15 praktijkstallen verdeeld over NL. Diverse stalsystemen, managementsystemen en grondsoorten.
