Verwerking van varkensmest levert nuttige mestproducten
Volledig onderzoeksrapportVerwerking van varkensmest levert nuttige mestproducten
Over Crkls
In de afgelopen decennia is het landbouwkundig onderzoek in Nederland enorm versplinterd en uit elkaar gegroeid. En ja, boeren hebben vertrouwen in onderzoek, maar hun vertrouwen is niet onvoorwaardelijk. Ook sluit het onderzoek niet altijd goed aan op de urgente problemen waarmee boeren worstelen in de praktijk.
De initiatiefnemers van Crkls: Misset Uitgeverij, BO Akkerbouw, Wageningen University & Research, Aeres Hogeschool en Groen Kennisnet willen hier wat aan doen voor een toekomstbestendige landbouw in Nederland die nu voor grote uitdagingen staat.
Het kennisplatform Crkls wil het kaf van het koren scheiden en bewezen kennis gemakkelijk vindbaar maken voor boeren op een plek. De resultaten van alle onderzoeken en praktijkproeven in Nederland worden verzameld en door een onafhankelijke redactie beoordeelt en op een uniforme en compacte wijze gepubliceerd.
Ga naar de inhoud
Onderzoeksinstituut: Wageningen Environmental Research
Locatie: n.v.t.
Periode: van 2017 tot 2021
Gefinancierd door: TKI BioBased Economy (BBE)
Status onderzoek: Afgerond
Bodemsoort: n.v.t.
Diercategorie: Melkvee en Varkens
Betrouwbaarheidsscore:
Niet van toepassing
Mestverwerking is ontstaan om het teveel aan mest in de Nederlandse landbouw op te lossen. De laatste jaren is de aandacht verschoven van het wegwerken van het mestoverschot naar kringlooplandbouw en het aanpakken van onder andere emissies van broeikasgassen en ammoniak. Vijf bedrijven die varkensmest verwerken zijn geëvalueerd qua techniek, kwaliteit van eindproducten en milieuvoordelen.
Conclusies
- Grote verscheidenheid aan combinaties van verwerkingstechnieken, afgestemd op locatie/regio.
- Dikke mestfracties zijn geschikt voor export.
- Dunne mestfracties kunnen lokaal worden gebruikt, eventueel als kunstmestvervanger.
- Aandachtspunten zijn het zwavelgehalte van NK-concentraten en het ijzergehalte van dikke mestfracties.
- Broeikasgasemissies kunnen worden verminderd, ammoniakemissies zijn niet duidelijk.
Samenvatting
Vijf grootschalige mestverwerkers verwerken varkensmest tot mestproducten. Hierbij wordt een combinatie van technieken gebruikt, waaronder vergisting, scheiding en filtratie. Over het algemeen wordt de dikke mestfractie gehygiëniseerd en geëxporteerd. De dunne fractie wordt verder verwerkt tot een NK-concentraat. Tijdens het proces ontstaat loosbaar water.
Toepassing mestproducten
Alle NK-concentraten voldoen aan de voorgestelde voorwaarden voor kunstmestvervangers (Renure). Een aandachtspunt is wel het hoge zwavelgehalte doordat zwavelzuur wordt toegevoegd gedurende het proces. De dikke fracties hebben een drogestofgehalte van circa 30%. Het fosfaatgehalte is afhankelijk van de samenstelling van de gebruikte mest. Tijdens het scheidingsproces wordt vaak ijzersulfaat gebruikt, waardoor de dikke fractie een hoog ijzergehalte heeft. De effluenten voldoen aan de voorwaarden om geloosd te mogen worden.
Milieuvoordelen
De verwerking van mest leidt tot minder transport, doordat het mestvolume afneemt. Daarnaast kunnen sommige mestproducten lokaal worden afgezet. Deze verminderde transportbewegingen leiden tot een lagere CO2-emissie. Wel vraagt de mestverwerking energie. Dat leidt tot een hogere CO2-emissie. De CO2-besparing door minder transport is ongeveer gelijk aan de hogere CO2-emissie door de mestverwerking.
Methaanemissie wordt verminderd door mest maandelijks uit de stal te halen en naar de verwerker te brengen. Daarnaast is de CO2-voetafdruk van het maken van NK-concentraat lager dan die van kunstmest. Het effect van mestscheiding en het gebruik van NK-concentraat als kunstmestvervanger is onduidelijk.
Kosten
De kostprijs voor verwerking van varkensmest tot exportwaardige dikke fractie en NK-concentraat zijn €19 – €22 per ton mest (op basis van prijzen in 2020). Mogelijkheden om kosten te verlagen zijn beperkt.
Impactscore
Met de Impactscore laten we zien op welke bedrijfsactiviteiten de onderzoekresultaten direct effect hebben. Een onderzoeksresultaat kan bijvoorbeeld leiden tot het gebruik van minder gewasbeschermingsmiddelen of minder meststoffen. Dat vermelden we met een korte toelichting.
Uitstoot broeikasgassen
Door snelle mestverwijdering en directe mestverwerking kunnen broeikasgasemissies worden verminderd.
Kosten
Door productie van kunstmestvervangers kan het kunstmestgebruik worden verminderd
Betrouwbaarheidsscore:
Het betreft hier een inventarisatie, waarbij gebruik is gemaakt van literatuuronderzoek, modelberekeningen en fysieke metingen bij mestverwerkers.
