Stikstofbenutting maïs: raskeuze is cruciaal
Volledig onderzoeksrapportStikstofbenutting maïs: raskeuze is cruciaal
Over Crkls
In de afgelopen decennia is het landbouwkundig onderzoek in Nederland enorm versplinterd en uit elkaar gegroeid. En ja, boeren hebben vertrouwen in onderzoek, maar hun vertrouwen is niet onvoorwaardelijk. Ook sluit het onderzoek niet altijd goed aan op de urgente problemen waarmee boeren worstelen in de praktijk.
De initiatiefnemers van Crkls: Misset Uitgeverij, BO Akkerbouw, Wageningen University & Research, Aeres Hogeschool en Groen Kennisnet willen hier wat aan doen voor een toekomstbestendige landbouw in Nederland die nu voor grote uitdagingen staat.
Het kennisplatform Crkls wil het kaf van het koren scheiden en bewezen kennis gemakkelijk vindbaar maken voor boeren op een plek. De resultaten van alle onderzoeken en praktijkproeven in Nederland worden verzameld en door een onafhankelijke redactie beoordeelt en op een uniforme en compacte wijze gepubliceerd.
Ga naar de inhoud
Onderzoeksinstituut: Wageningen Plant Research
Locatie: n.v.t.
Periode: van 2019 tot 2021
Gefinancierd door: LNV, zaadverdedelaars, keten- en kennispartijen
Status onderzoek: Afgerond
Bodemsoort: n.v.t.
Diercategorie: Melkvee
Betrouwbaarheidsscore:
Maïsrassen verschillen in hun stikstofopname en -benutting. Wageningen Plant Research onderzocht bestaande proefresultaten, om te zien welke rassen het meest efficiënt stikstof gebruiken. Zo kunnen telers rassen kiezen die de opbrengst verhogen en stikstofuitspoeling verminderen.
Conclusies
– Maïsrassen verschillen in stikstofbenutting door genetische verschillen in stikstofgehalte en stikstofopname.
– Maïs heeft een negatieve stikstofbalans: het neemt vaak extra stikstof op, met name uit mineralisatie van organische stof. Vanggewassen zijn belangrijk om die organische stof weer aan te vullen.
– Maïs is, zeker in combinatie met een geslaagd vanggewas voor stikstof, geen uitspoelingsgevoelig gewas
– Stikstofopname beïnvloedt uitspoeling meer dan vanggewassen; juiste raskeuze is cruciaal.
– Stikstofopname hangt niet samen met andere raskenmerken zoals (vroegheid van) bloei, plantlengte of voederwaarde.
– De eiwitproductie van maïs is gemiddeld 1250 tot 1700 kg eiwit per ha, gelijk aan die van 3 tot 4 sneden gras.
Samenvatting
Maïsrassen verschillen duidelijk in hoeveel stikstof ze opnemen en hoe efficiënt ze die stikstof benutten. Wageningen Plant Research onderzocht dit aan de hand van de resultaten van twee proeven. Daaruit bleek dat de stikstofopname per ras varieerde van ongeveer 180 tot ruim 300 kg stikstof per hectare, terwijl alle rassen dezelfde bemesting kregen (140 kg N per hectare). Deze verschillen kwamen vooral door variatie in de drogestofopbrengst en het stikstofgehalte in maïsplant.
De keuze van het juiste maïsras is belangrijker voor het beperken van stikstofuitspoeling dan het gebruik van een vanggewas. Maïs neemt namelijk het grootste deel van de stikstof op in de zomermaanden juni, juli en augustus, vooral uit de mineralisatie van organische stof. Vanggewassen nemen stikstof pas later op, vooral in het najaar. Toch blijven vanggewassen belangrijk, omdat ze helpen de organische stof in de bodem aan te vullen. Dit verbetert de bodemvruchtbaarheid, wat weer leidt tot een hogere opbrengst en een betere stikstofopname door de maïs. In dit onderzoek was de stikstofopname en andere eigenschappen van het ras, zoals plantlengte of vroegheid van bloei, bloei en voederwaarde. Wel hebben rassen die veel stikstof opnemen ook vaak een hogere opbrengst.
Hoewel maïs meestal niet als eiwitgewas wordt gezien, produceert het per hectare net zoveel eiwit als 3 tot 4 sneden gras. Voor telers op uitspoelingsgevoelige gronden is de keuze van het juiste ras erg belangrijk, om zo meer stikstof vast te houden en minder te verliezen naar het grondwater.
Impactscore
Met de Impactscore laten we zien op welke bedrijfsactiviteiten de onderzoekresultaten direct effect hebben. Een onderzoeksresultaat kan bijvoorbeeld leiden tot het gebruik van minder gewasbeschermingsmiddelen of minder meststoffen. Dat vermelden we met een korte toelichting.
Gezondheid bodem
Een goede groenbemester vult de organische stof in de bodem aan, wat voor een betere bodemstructuur en bodemvruchtbaarheid zorgt.
Gebruik chemische middelen
Efficiënter gebruik van stikstof kan leiden tot minder kunstmestgebruik.
Uitspoeling meststoffen
Hogere stikstofopname door geschikte rassen vermindert het risico op uitspoeling naar het milieu.
Kosten
Efficiënter gebruik van stikstof kan leiden tot minder kunstmestgebruik en lagere inputkosten.
Betrouwbaarheidsscore:
Het onderzoek is meerjarig uitgevoerd met herhalingen. Het onderzoek is statistisch onderbouwd. Het onderzoek is zeer betrouwbaar.
