Samenwerking melkveehouder en akkerbouwer effectief bij doordacht gezamenlijk bouwplan
Volledig onderzoeksrapportSamenwerking melkveehouder en akkerbouwer effectief bij doordacht gezamenlijk bouwplan
Over Crkls
In de afgelopen decennia is het landbouwkundig onderzoek in Nederland enorm versplinterd en uit elkaar gegroeid. En ja, boeren hebben vertrouwen in onderzoek, maar hun vertrouwen is niet onvoorwaardelijk. Ook sluit het onderzoek niet altijd goed aan op de urgente problemen waarmee boeren worstelen in de praktijk.
De initiatiefnemers van Crkls: Misset Uitgeverij, BO Akkerbouw, Wageningen University & Research, Aeres Hogeschool en Groen Kennisnet willen hier wat aan doen voor een toekomstbestendige landbouw in Nederland die nu voor grote uitdagingen staat.
Het kennisplatform Crkls wil het kaf van het koren scheiden en bewezen kennis gemakkelijk vindbaar maken voor boeren op een plek. De resultaten van alle onderzoeken en praktijkproeven in Nederland worden verzameld en door een onafhankelijke redactie beoordeelt en op een uniforme en compacte wijze gepubliceerd.
Ga naar de inhoud
Onderzoeksinstituut: Wageningen Universiteit & Research
Locatie: Nederland
Periode: 2020
Gefinancierd door: BO Akkerbouw, Zuivel NL
Status onderzoek: Afgerond
Bodemsoort: divers
Diercategorie: Melkvee
Betrouwbaarheidsscore:
Door samenwerking tussen akkerbouw- en melkveebedrijven is het mogelijk om tot een duurzame, klimaatbestendige bedrijfsvoering te komen. Dit onderzoek richtte zich op de optimalisering van gezamenlijk grondgebruik. De algemene conclusie is dat met doordachte bouwplannen het bouwplansaldo voor beide bedrijven op peil blijft, bodemziekten beheersbaar zijn en dat soms de organische stofvoorziening kan verbeteren en broeikasgasemissies kunnen verminderen.
Conclusies
- Bij gezamenlijk grondgebruik; kies voor een juiste teeltfrequentie en slimme gewasvolgorde, rekening houdend met de beheersbaarheid van de aanwezige bodemziekten en -plagen in het perceel en optimale nutriëntenbenutting.
- Bij een gezamenlijk bouwplan; weeg de korte termijn effecten (economie) af met de lange termijn effecten (voldoende organische stof en goede bodemgezondheid).
- Na scheuren van grasland; teel een gewas met hoge N-behoefte en zaai na de oogst ervan een vanggewas om N-verliezen te beperken.
- Voederbieten, gras-rode klaver zijn gunstig voor het saldo van melkveebedrijven. Aandachtspunt is verhouding tijdelijk en blijvend grasland. Veldbonen i.p.v. graan verlaagt het saldo op akkerbouwbedrijven.
- In de toekomst krijgen aardappelen en uien te maken met grote saldodalingen door extremer weer. Ook de teelt van alternatieve eiwitgewassen kan, afhankelijk van het gewas, lastiger worden.
- De teelt van eiwitgewassen verlaagt in geringe mate de broeikasemissies. Als door gezamenlijk grondgebruik het areaal aardappelen stijgt, wat vaak gebeurt in de samenwerkingen, stijgen de broeikasgasemissies.
Samenvatting
In de akkerbouw heeft klimaatverandering en eiwittransitie een grote invloed op de samenstelling van het bouwplan de komende decennia. Daarnaast is er de vraag; kan samenwerking tussen akkerbouw- en melkveebedrijven door gezamenlijk grondgebruik beide sectoren helpen tot een duurzamere bedrijfsvoering?
Doel van het onderzoek
Het uitgangspunt is de productie van eiwitten verhogen voor mens en dier in Nederland en hoe het gezamenlijk grondgebruik kan worden verbeterd. Via twee lijnen:
- Bestaande kennis met betrekking tot klimaatverandering en eiwittransitie te inventariseren en de effecten van bouwplanaanpassingen in kaart brengen.
- Aan te geven hoe het gezamenlijk grondgebruik tussen akkerbouw- en melkveebedrijven kan worden verbeterd door verschillende grondgebruiksvarianten door te rekenen.
Aanpak
- Huidige bouwplannen zijn in kaart gebracht voor akkerbouw en melkveehouderij in 4 regio’s: Centrale zeeklei, Zuidwestelijke zeeklei, Zuidoostelijk zandgebied en Noordoostelijk zandgebied.
- Vervolgens zijn voor elke regio varianten op het huidige bouwplan vastgesteld en beoordeeld op onder andere economie, bodemgezondheid, organische stof (agronomisch) en milieutechnisch.
- Risico’s van klimaatverandering en effecten van teelt van eiwitgewassen (op onder andere bodempathogenen) zijn geïnventariseerd.
- De bevindingen, conclusies en aanbevelingen zijn gerapporteerd.
Impactscore
Met de Impactscore laten we zien op welke bedrijfsactiviteiten in de melkveehouderij de onderzoeksresultaten direct effect kunnen hebben. Een onderzoeksresultaat kan bijvoorbeeld leiden tot efficiënter voergebruik, minder gebruik van geneesmiddelen of een betere diergezondheid. Dat vermelden we met een korte toelichting.
Gezondheid bodem
De Organische stof wordt voor bouwland gunstiger.
Kosten
Afzet mest van melkveehouder naar akkerbouwer is gunstig voor beide partijen.
Financiële opbrengst
Voor de melkveehouder bij de teelt van voederbieten kan er bespaard worden op aangekocht voer.
Aanvullende informatie
- Verkenning vruchtwisselingsopties met voedergewassen op melkveebedrijven: https://edepot.wur.nl/530095
Betrouwbaarheidsscore:
Het onderzoek is eenjarig uitgevoerd met herhalingen. De resultaten bevatten een statistische onderbouwing. Het is daarmee betrouwbaar.
