Duurzaamheid is een belangrijk thema voor bedrijven. Zuivelverwerkers gebruiken duurzaamheidsprogramma’s om de productie van melk bij de melkveehouder duurzamer maken. Dit onderzoek nam twee van dergelijke programma’s onder de loep: wat werkt goed en wat kan beter om de effectiviteit van de duurzaamheidsprogramma’s te verbeteren?
Conclusies
• Integreer duurzaamheid in de bedrijfsvoering – het is geen apart afvinklijstje
• Benoem gevolgen van duurzaamheidsmaatregelen voor de business case, dit kan positief, neutraal of negatief zijn
• (inter)nationale samenwerking is cruciaal – voorkom dat het wiel meerdere keren uitgevonden moet worden.
Samenvatting
Voedsel is een primaire levensbehoefte. Maar de productie van voedsel heeft ook impact op het klimaat, ontbossing, watervervuiling en biodiversiteitsverlies. Een aanzienlijk deel van deze gevolgen wordt toegerekend aan dierlijke productie. Veel voedselverwerkende bedrijven hebben programma’s om de duurzaamheid van hun producten te vergroten. In dit onderzoek is de effectiviteit van twee van dergelijke programma’s gevolgd.
Duurzaamheidsprogramma’s
Omdat een groot deel van de milieu impact op de boerderij plaatsvindt, moeten deze programma’s ook gericht zijn op de boerderij. Zuivelverwerkende bedrijven nemen hun grondstof (melk) vaak rechtstreeks af van melkveehouders. De twee gevolgde programma’s zijn de Duurzame Zuivelketen (gestart in 2008 door NZO en nog steeds actief) en Cow Act (een programma van Danone, gericht op melkveehouders in Frankrijk, Spanje en Polen).
5-stappen aanpak
Doel van het programma is melkveehouders die het management van hun bedrijf gaan aanpassen zodat duurzaamheidsdoelen behaald worden. Hiervoor is een 5-stappen plan. De eerste stap is het kiezen van prioriteiten, dan het definiëren van haalbare doelen. Deze doelen moeten ook meetbaar zijn, dit is cruciaal voor de monitoring (stap 5). De 3e stap is het benoemen van best practices op boerderij schaal. De 4e stap is het aanbieden van interventies volgens het RESET model. En als 5e stap zijn monitoring en evaluatie een belangrijk onderdeel. Dit gebeurt zowel voor de buitenwereld (vooruitgang in duurzaamheid) als intern (hoe effectief is het programma).
Leerpunten
De analyse van beide duurzaamheidsprogramma’s heeft diverse leerpunten opgeleverd. O.a. dat financiële prikkels (in verschillende vormen) voor alle doelgroepen interessant zijn. Daarnaast zijn trots en gezien worden als goed vakman belangrijke prikkels. Voor grootschalige toepassing kunnen turnkey oplossingen (bv voor zonnepanelen) en contractafspraken (zoals een hogere melkprijs voor duurzame melk) krachtige middelen zijn.
Aanvullende informatie
- Duurzame Zuivelketen: https://www.duurzamezuivelketen.nl/
- CowAct (Danone): www.danone.com/content/dam/corp/global/danonecom/about-us-impact/impact/Danone_ANIMAL%20WELFARE_Progress_report_2019.pdf
Betrouwbaarheidsscore:
Geen betrouwbaarheidsscore omdat het gaat om de beoordeling van 2 duurzaamheidsprogramma’s op werking en toepasbaarheid van de programma’s