Duurzame Zuivelketen: ontwikkelingen en impact in 2016
Volledig onderzoeksrapportDuurzame Zuivelketen: ontwikkelingen en impact in 2016
Over Crkls
In de afgelopen decennia is het landbouwkundig onderzoek in Nederland enorm versplinterd en uit elkaar gegroeid. En ja, boeren hebben vertrouwen in onderzoek, maar hun vertrouwen is niet onvoorwaardelijk. Ook sluit het onderzoek niet altijd goed aan op de urgente problemen waarmee boeren worstelen in de praktijk.
De initiatiefnemers van Crkls: Misset Uitgeverij, BO Akkerbouw, Wageningen University & Research, Aeres Hogeschool en Groen Kennisnet willen hier wat aan doen voor een toekomstbestendige landbouw in Nederland die nu voor grote uitdagingen staat.
Het kennisplatform Crkls wil het kaf van het koren scheiden en bewezen kennis gemakkelijk vindbaar maken voor boeren op een plek. De resultaten van alle onderzoeken en praktijkproeven in Nederland worden verzameld en door een onafhankelijke redactie beoordeelt en op een uniforme en compacte wijze gepubliceerd.
Ga naar de inhoud
Onderzoeksinstituut: Wageningen Economic Research
Locatie: Nederland
Periode: 2016
Gefinancierd door: ZuivelNL en het Ministerie van Economische Zaken
Status onderzoek: Afgerond
Bodemsoort: alle
Diercategorie: Melkvee
Betrouwbaarheidsscore:
Hoe duurzaam is de Nederlandse zuivelsector vandaag? Dit rapport laat zien welke stappen zijn gezet, waar doelen zijn behaald en waar uitdagingen blijven. Een overzicht van prestaties, trends en gezamenlijke inspanningen binnen de Duurzame Zuivelketen.
Conclusies
- De zuivelsector behaalde doelen voor antibioticagebruik, energie-efficiëntie en verantwoorde soja.
- Groei van de veestapel zette doelen voor broeikasgassen, fosfaat en ammoniak onder druk.
- Emissies per kilo melk daalden, maar totale emissies stegen door hogere productie.
- Weidegang nam licht toe, maar ligt nog onder het gewenste niveau van 2012.
- De levensduur van melkkoeien daalde na jaren van geleidelijke verbetering.
- Monitoring van dierenwelzijn en biodiversiteit is in ontwikkeling en vraagt verdere uitwerking.
Samenvatting
Dit rapport beschrijft de voortgang van de Duurzame Zuivelketen in 2016. De zuivelsector werkt gezamenlijk aan een toekomstbestendige en verantwoorde sector, met duidelijke doelen op het gebied van milieu, dierenwelzijn en maatschappelijke waardering.
Belangrijkste resultaten
In 2016 zijn belangrijke stappen gezet. De sector behaalde de doelen voor verantwoord antibioticagebruik, energie-efficiëntie en verantwoorde soja. Dit laat zien dat gezamenlijke inzet en gerichte maatregelen effect hebben.
Klimaat en milieu
Tegelijkertijd stonden doelen voor broeikasgassen, fosfaat en ammoniak onder druk. De groei van de veestapel en het productievolume zorgden ervoor dat de totale emissies stegen, ondanks een daling van emissies per kilo melk. Verdere reductie per eenheid en betere benutting blijven noodzakelijk.
Diergezondheid en dierenwelzijn
Het antibioticagebruik daalde sterk en vrijwel alle bedrijven bleven onder de actiewaarden. De levensduur van melkkoeien nam echter af na eerdere verbeteringen. Voor dierenwelzijn wordt gewerkt aan nieuwe monitoringssystemen om beter inzicht te krijgen.
Weidegang
Het aandeel bedrijven met weidegang nam in 2016 licht toe. Hoewel de dalende trend is gestopt, is het niveau van 2012 nog niet bereikt. Verdere stimulering blijft nodig.
Vooruitblik
Het rapport laat zien dat de sector vooruitgang boekt, maar ook voor stevige uitdagingen staat. Verdere samenwerking, innovatie en monitoring zijn cruciaal om de duurzaamheidsdoelen op de lange termijn te realiseren.
Impactscore
Met de Impactscore laten we zien op welke bedrijfsactiviteiten in de melkveehouderij de onderzoeksresultaten direct effect kunnen hebben. Een onderzoeksresultaat kan bijvoorbeeld leiden tot efficiënter voergebruik, minder gebruik van geneesmiddelen of een betere diergezondheid. Dat vermelden we met een korte toelichting.
Gezondheid bodem
Maatregelen voor betere mineralenbenutting verminderen bodemoverbelasting, verbeteren nutriëntenbalans en beperken uitspoeling, wat bijdraagt aan een gezondere en duurzamere bodem.
Gebruik chemische middelen
Verantwoord antibioticagebruik vermindert de inzet van chemische middelen, strengere monitoring stimuleert verdere reductie.
Uitspoeling meststoffen
Door hogere productie en fosfaatoverschrijding nam het risico op uitspoeling toe, ondanks efficiënter gebruik per kilo melk.
Uitstoot ammoniak
Door groei van de veestapel nam de totale ammoniakemissie toe, ondanks verbeteringen per kilo melk.
Uitstoot broeikasgassen
De uitstoot per kilo melk daalde, maar de totale uitstoot van broeikasgassen steeg door groei van de productie.
Kosten
Efficiëntie en minder antibioticagebruik verlagen kosten, terwijl emissiemaatregelen extra investeringen kunnen vragen.
Gebruik geneesmiddelen
Met name het antibioticagebruik nam sterk af door strenger en verantwoordelijk gebruik.
Dierenwelzijn
Antibioticagebruik daalde sterk, maar de levensduur van melkkoeien nam af, wat aandacht blijft vragen.
Financiële opbrengst
Kosten dalen door efficiëntie en minder antibioticagebruik, maar regelgeving kan investeringen en opbrengst tijdelijk drukken.
Aanvullende informatie
- Sectorrapportage Duurzame Zuivelketen. Prestaties 2016 in perspectief: https://edepot.wur.nl/426897
Betrouwbaarheidsscore:
Het onderzoek is eenjarig uitgevoerd met herhalingen. De resultaten bevatten een statistische onderbouwing. Het is daarmee zeer betrouwbaar.
