Droogstandsmanagement: balans tussen melkproductie en diergezondheid
Volledig onderzoeksrapportDroogstandsmanagement: balans tussen melkproductie en diergezondheid
Over Crkls
In de afgelopen decennia is het landbouwkundig onderzoek in Nederland enorm versplinterd en uit elkaar gegroeid. En ja, boeren hebben vertrouwen in onderzoek, maar hun vertrouwen is niet onvoorwaardelijk. Ook sluit het onderzoek niet altijd goed aan op de urgente problemen waarmee boeren worstelen in de praktijk.
De initiatiefnemers van Crkls: Misset Uitgeverij, BO Akkerbouw, Wageningen University & Research, Aeres Hogeschool en Groen Kennisnet willen hier wat aan doen voor een toekomstbestendige landbouw in Nederland die nu voor grote uitdagingen staat.
Het kennisplatform Crkls wil het kaf van het koren scheiden en bewezen kennis gemakkelijk vindbaar maken voor boeren op een plek. De resultaten van alle onderzoeken en praktijkproeven in Nederland worden verzameld en door een onafhankelijke redactie beoordeelt en op een uniforme en compacte wijze gepubliceerd.
Ga naar de inhoud
Onderzoeksinstituut: WUR, Leerstoelgroep Adaptiefysiologie
Locatie: Dairy Campus Leeuwarden
Periode: 2017
Gefinancierd door: ZuivelNL, Min EZ voor PPS Duurzame Zuivelketen
Status onderzoek: Afgerond
Bodemsoort: Klei
Diercategorie: Melkvee
Betrouwbaarheidsscore:
Het verkorten of weglaten van de droogstand verbetert de energiebalans, stofwisseling en vruchtbaarheid van melkkoeien. Maar gaat vaak gepaard met melkproductieverlies en een verhoogd celgetal. Twee beslisbomen voor droogstandsmanagement zijn geëvalueerd, gericht op het benutten van voordelen en het beperken van nadelen door het aanpassen van strategieën op basis van koekenmerken.
Conclusies
• Selectie op koekenmerken beperkt melkproductieverlies bij verkorte of weggelaten droogstand.
• Beslisboom 2 verruimt droogstandsopties door hogere celgetalwaarde (≥ 200.000 cellen/ml).
• Verkorten of weglaten van droogstand verhoogt eiwitpercentage.
• Melkverliezen door verkorte of geen droogstand blijven economisch significant.
• Minder ziektegevallen bij verkorte of weggelaten droogstand compenseren mogelijk melkverlies.
• Celgetal stijgt bij verkorte droogstand, maar niet bij weglaten of standaard droogstand.
Samenvatting
Het verkorten of weglaten van de droogstand kan de energiebalans en vruchtbaarheid van melkkoeien verbeteren, maar leidt echter ook tot melkverliezen en een hoger risico op uiergezondheidsproblemen. Deze studie evalueert twee beslisbomen voor droogstandsmanagement. Koeien worden daarbij geselecteerd op basis van celgetal en melkproductie, om de nadelen te beperken en voordelen te benutten.
Opzet
- Beslisboom 1: Hanteert lage celgetal-afkapwaarden (KNMvD-richtlijn) voor antibiotica bij droogzetten.
- Beslisboom 2: Gebruikt verhoogde afkapwaarden (≥200.000 cellen/ml).
- Controle: Standaard droogstand van 60 dagen (150.000 cellen/ml).
De studie omvatte 183 Holstein-Friesian koeien, verdeeld over drie groepen.
Resultaten
- Melkproductie: Beslisboom 2 leidde tot meer melk vóór afkalven, maar minder melk na afkalven vergeleken met de controlegroep. Koeien zonder droogstand produceerden 8,7 kg/dag minder melk na afkalven.
- Gezondheid: Beslisboom 2 resulteerde in minder ziektegevallen, met name klauwproblemen en infecties.
- Celgetal: Koeien met een verkorte of geen droogstand hadden een verhoogd risico op een hoger celgetal na afkalven, afhankelijk van hun celgetal vóór droogzetten.
- Financiële gevolgen: Beslisboom 2 leverde per koe €33 extra melkgeld op over de onderzochte periode, maar lagere melkproductie na afkalven kan dit positieve saldo reduceren.
Conclusie
Selectiecriteria in beslisboom 2 verruimen de mogelijkheden voor een verkorte droogstand en verlagen ziektegevallen. Het blijft echter een afweging tussen melkgeld, gezondheid en arbeidsgemak. Voor bedrijven met specifieke risico’s kan deze aanpak aantrekkelijk zijn. Een verbeterde energiebalans en algemene gezondheid komt het dierenwelzijn en duurzaamheid ten goede.
Impactscore
Met de Impactscore laten we zien op welke bedrijfsactiviteiten de onderzoekresultaten direct effect hebben. Een onderzoeksresultaat kan bijvoorbeeld leiden tot het gebruik van minder gewasbeschermingsmiddelen of minder meststoffen. Dat vermelden we met een korte toelichting.
Kosten
Een verbetering van de diergezondheid zorgt voor lagere dierenartskosten, verbetering vruchtbaarheid voor een lager inseminatiegetal en dus lagere kosten.
Dierenwelzijn
Beslisboom 2 resulteerde in minder klauwproblemen en infecties, dus een verbetering voor de diergezondheid. Afhankelijk van de specifieke bedrijfssituatie zouden minder ziektegevallen financieel kunnen compenseren voor melkverlies.
Financiële opbrengst
Meer melk voor afkalven maar minder na afkalven lijkt een iets positiever saldo op te leveren. Verhoging eiwitpercentage zorgt voor meer melkgeld.
Betrouwbaarheidsscore:
