Bufferstrook tussen sloot en intensief grasland werpt vruchten af
Volledig onderzoeksrapportBufferstrook tussen sloot en intensief grasland werpt vruchten af
Over Crkls
In de afgelopen decennia is het landbouwkundig onderzoek in Nederland enorm versplinterd en uit elkaar gegroeid. En ja, boeren hebben vertrouwen in onderzoek, maar hun vertrouwen is niet onvoorwaardelijk. Ook sluit het onderzoek niet altijd goed aan op de urgente problemen waarmee boeren worstelen in de praktijk.
De initiatiefnemers van Crkls: Misset Uitgeverij, BO Akkerbouw, Wageningen University & Research, Aeres Hogeschool en Groen Kennisnet willen hier wat aan doen voor een toekomstbestendige landbouw in Nederland die nu voor grote uitdagingen staat.
Het kennisplatform Crkls wil het kaf van het koren scheiden en bewezen kennis gemakkelijk vindbaar maken voor boeren op een plek. De resultaten van alle onderzoeken en praktijkproeven in Nederland worden verzameld en door een onafhankelijke redactie beoordeelt en op een uniforme en compacte wijze gepubliceerd.
Ga naar de inhoud
Onderzoeksinstituut: Wageningen Livestock Research
Locatie: Maatschap Pijnenborg-Van Kempen, IJsselstein (L.)
Periode: van 2018 tot 2020
Gefinancierd door: Ministeries LNV, I&W en ZuivelNL
Status onderzoek: Afgerond
Bodemsoort: Zand
Diercategorie: Melkvee
Betrouwbaarheidsscore:
Een onbemeste bufferstrook langs intensief grasland naast een sloot kan bijdragen aan het verminderen van fosfaatbelasting. De resultaten tonen positieve effecten op de bodem- en waterkwaliteit, maar de impact op fosfaatuitspoeling blijft voorlopig beperkt.
Conclusies
- Een smalle bufferstrook naast intensief grasland is mogelijk, maar minder praktisch bij tijdelijk grasland.
- Vanaf de start daalt de P-toestand in perceel en strook, met variërende verschillen afhankelijk van de beginsituatie.
- De daling van de P-toestand heeft na vijf jaar geen effect op de slootwaterconcentratie, maar wel op de N-concentratie.
- Uit de P-concentraties in het slootwater blijkt geen effect van de bufferstrook, hoewel piekbelastingen uitbleven.
- Het effect van de bufferstroken kan toenemen; de N- en P-daling is nog niet gestabiliseerd.
Samenvatting
Van 2016-2020 stond binnen Koeien & Kansen het thema water centraal, waarbij bedrijven een bedrijfswaterplan opstelden. Mark Pijnenborg stelde voor om een onbemeste bufferstrook aan te leggen, om de fosfaatbelasting van een sloot te verminderen. In 2018-2022 werd een demonstratie-experiment uitgevoerd om de praktische uitvoerbaarheid en de effecten van zo’n bufferstrook te onderzoeken.
Het bleek goed mogelijk om een onbemeste bufferstrook van 3 meter aan te leggen naast intensief gebruikt grasland. Bij percelen die afwisselend als grasland en bouwland worden gebruikt, is de bufferstrook minder praktisch.
De grasopbrengst in de strook daalde tot ongeveer een derde van die op de rest van het perceel, hoewel het gehalte aan stikstof (N) en fosfaat (P) in het gras minder sterk daalde (10-20%).
Effecten op P-toestand en Waterkwaliteit
De P-toestand in de strook daalde licht, maar had na vijf jaar nog geen merkbaar effect op de slootwaterconcentratie van P. Wel was er een effect op de N-concentratie, vooral nitraat. N-uitspoeling reageert sneller op verminderde bemesting dan P-uitspoeling. De P-uitmijning heeft meer tijd nodig voor effect.
Toekomstige Effecten
Hoewel geen significante veranderingen in slootwaterkwaliteit werden gemeten, zijn na de installatie van de bufferstrook geen piekbelastingen meer waargenomen. De effecten van de bufferstroken kunnen in de toekomst toenemen, aangezien de daling van N- en P-opbrengst nog niet volledig gestabiliseerd is.
Impactscore
Met de Impactscore laten we zien op welke bedrijfsactiviteiten de onderzoekresultaten direct effect hebben. Een onderzoeksresultaat kan bijvoorbeeld leiden tot het gebruik van minder gewasbeschermingsmiddelen of minder meststoffen. Dat vermelden we met een korte toelichting.
Gezondheid bodem
Vanaf de start daalt de P-toestand in perceel en strook.
Uitspoeling meststoffen
De lichte daling van de P-toestand van de bodem in de strook heeft na vijf jaren nog geen gevolg voor de slootwaterconcentratie van P. Er is echter wel een effect waarneembaar op de N-concentratie (vooral nitraat).
Uitstoot ammoniak
Minder bemesting.
Kosten
De grasopbrengst in de strook daalt fors tot ongeveer een derde van de opbrengst op de rest van het perceel, zowel uitgedrukt in drogestof als N (Ruw eiwit). Het gehalte aan N en P in het gras daalt minder sterk, in de orde van 10-20%.
Betrouwbaarheidsscore:
Het onderzoek is meerjarig uitgevoerd zonder herhalingen. De resultaten bevatten geen statistische onderbouwing. Het is daarmee matig betrouwbaar.
