Koeien en Kansen: nog boven 80% blijvend grasland

Blijvend grasland draagt positief bij aan de waterkwaliteit en het versterken van de biodiversiteit. Daarom zijn binnen de EU afspraken gemaakt over het behoud van blijvend grasland. Voor melkveehouders is het behouden van blijvend grasland echter ook een economische afweging. Een inkijkje in de ontwikkeling van het areaal blijvend grasland op de Koeien & Kansen-bedrijven.

Over alle Koeien & Kansen-bedrijven op kleigrond is te zien dat het aandeel grasland relatief stabiel blijft. Het aandeel blijvend grasland schommelt met een piek in 2024. Op zandgrond daalt het aandeel grasland daarentegen gestaag, tot onder de 80% van het totale areaal in 2025. Ook het aandeel blijvend grasland op zandgrondbedrijven schommelt. Daarbij is in 2024 en 2025 een daling zichtbaar ten opzichte van 2023. Op Koeien & Kansen-bedrijven op veengrond zijn zowel het aandeel grasland als het aandeel blijvend grasland gedaald in 2025 ten opzichte van 2024. Maar het areaal blijft hier echter hoog. Over alle Koeien & Kansen-bedrijven samen blijft het aandeel grasland in 2025 boven de 80 procent en is het redelijk stabiel. Wel is er een duidelijke daling te zien tussen 2025 en 2024 in het aandeel blijvend grasland. 

Echt blijvend grasland

Binnen het Koeien & Kansen project zijn er vier bedrijven waar het aandeel blijvend grasland stabiel hoog is. Op deze bedrijven vindt geen gewasrotatie plaats. Dit zijn allemaal bedrijven op veen- en natte zandgronden. Daarnaast zijn er zes bedrijven waar het aandeel blijvend grasland stabiel is en gewasrotatie met akkerbouwgewassen ook stabiel blijft. Op twee bedrijven stijgt het aandeel blijvend grasland door het aantrekken van natuurland. En op vier bedrijven daalt het aandeel blijvend grasland.  Deze bedrijven worden verderop in dit artikel nader besproken.

Landelijke trends

Landelijk is een daling van het areaal grasland al langer ingezet. Deze afname lijkt de laatste jaren niet duidelijk te versnellen of te vertragen. Het aandeel blijvend grasland binnen het totaal areaal grasland lijkt stabiel te blijven. Uit een analyse van het CBS, met gegevens tot en met 2023, blijkt dat grasland op landelijke schaal vooral wordt omgezet in natuurlijk grasland, of in bebouwd gebied, en in beperkte mate in akkerbouw. Deze gegeven omvatten nog niet de volledige afbouw van de derogatie, waarvan 2025 het laatste jaar was. Een bureaustudie gericht op optimalisatie van het bouwplan laat zien dat het economisch aantrekkelijk kan zijn om bij het wegvallen van de derogatie af te stappen van 80% grasland op melkveebedrijven.

Koeien & Kansen

Koeien & Kansen is een project dat wordt gefinancierd door ZuivelNL en het ministerie van LVVN. Met een groep van 15 melkveebedrijven wordt doelsturing in de melkveehouderij verder vormgegeven én getest. Deze bedrijven werken aan het realiseren van regiospecifieke milieudoelen voor water, bodem en lucht, telkens in samenhang, zodat integraliteit centraal staat. Het hele artikel over blijvend grasland is hier te lezen: https://koeienenkansen.nl/uncategorized/blijvend-grasland-op-koeien-kansen-bedrijven/.