Vergisting maakt terugwinning fosfaat lastiger
Volledig onderzoeksrapportVergisting maakt terugwinning fosfaat lastiger
Over Crkls
In de afgelopen decennia is het landbouwkundig onderzoek in Nederland enorm versplinterd en uit elkaar gegroeid. En ja, boeren hebben vertrouwen in onderzoek, maar hun vertrouwen is niet onvoorwaardelijk. Ook sluit het onderzoek niet altijd goed aan op de urgente problemen waarmee boeren worstelen in de praktijk.
De initiatiefnemers van Crkls: Misset Uitgeverij, BO Akkerbouw, Wageningen University & Research, Aeres Hogeschool en Groen Kennisnet willen hier wat aan doen voor een toekomstbestendige landbouw in Nederland die nu voor grote uitdagingen staat.
Het kennisplatform Crkls wil het kaf van het koren scheiden en bewezen kennis gemakkelijk vindbaar maken voor boeren op een plek. De resultaten van alle onderzoeken en praktijkproeven in Nederland worden verzameld en door een onafhankelijke redactie beoordeelt en op een uniforme en compacte wijze gepubliceerd.
Ga naar de inhoud
Onderzoeksinstituut: Wageningen Livestock Research
Locatie: Vier melkveebedrijven in Nederland
Periode: van 2017 tot 2018
Gefinancierd door: Melkveefonds
Status onderzoek: Afgerond
Bodemsoort: Divers
Diercategorie: Melkvee
Betrouwbaarheidsscore:
Wat doet mestvergisting met de beschikbaarheid van fosfaat? Onderzoek laat zien dat het gehalte aan orthofosfaat juist afneemt tijdens vergisting. Dat heeft gevolgen voor de mogelijkheden om fosfaat terug te winnen uit digestaat.
Conclusies
- Verse mest bevat het meeste orthofosfaat; opslag verlaagt het gehalte aanzienlijk.
- Vergisting verlaagt het gehalte aan orthofosfaat in rundermest aanzienlijk.
- Hoe langer de mest vergist, hoe lager het orthofosfaatgehalte wordt.
- Na scheiding bevatten dunne fracties relatief meer orthofosfaat.
- Een hogere pH in mest gaat samen met minder beschikbaar orthofosfaat.
- Fosfaatterugwinning uit digestaat is zonder extra bewerking nauwelijks rendabel.
Samenvatting
Bij vergisten wordt een deel van de organische stof afgebroken. Mogelijk komt organisch gebonden fosfaat dan in de vorm van orthofosfaat beschikbaar. Vergisting zou het daarmee makkelijker kunnen maken om fosfaat uit dierlijke mest terug te winnen. Wageningen Livestock Research onderzocht wat er gebeurt met het orthofosfaatgehalte in rundermest tijdens vergisting, en wat dit betekent voor terugwinning.
Meeste orthofosfaat in verse mest
Op vier melkveebedrijven met vergisters zijn drijfmest, digestaat en gescheiden fracties (dun en dik) bemonsterd en geanalyseerd op fosfaatvormen. Daarnaast is getest of orthofosfaat uit de dunne fractie kan worden neergeslagen met calciumhydroxide. Verse mest bevatte gemiddeld het hoogste orthofosfaatgehalte (107 mg/kg). Tijdens opslag en vooral door vergisting daalde dit duidelijk. In digestaat lag het gemiddelde rond 34 mg/kg, lager dan in ingaande drijfmest (75 mg/kg). Ook bij langere verblijftijd in de vergister nam het gehalte verder af (van 59 naar 39 mg/kg).
Scheiding in dunne en dikke fractie
Na scheiding zat relatief meer orthofosfaat in de dunne fractie, maar de absolute gehalten waren niet hoger dan in de originele mest of digestaat (13-41 mg/kg). Het deel orthofosfaat van het totaal fosfaat nam wel toe in de dunne fractie na scheiding.
Terugwinning van fosfaat
Met calciumhydroxide kon een groot deel van het fosfaat neerslaan, maar effectieve terugwinning van orthofosfaat bleek beperkt en vraagt aanvullende stappen zoals aanzuren. Vergisting verlaagt het gehalte aan direct beschikbaar (orthofosfaat) in mest. Daardoor is terugwinning van fosfaat uit digestaat zonder extra bewerking op dit moment beperkt haalbaar. Een beperking van deze studie is dat maar vier bedrijven meededen aan.
Impactscore
Met de Impactscore laten we zien op welke bedrijfsactiviteiten in de melkveehouderij de onderzoeksresultaten direct effect kunnen hebben. Een onderzoeksresultaat kan bijvoorbeeld leiden tot efficiënter voergebruik, minder gebruik van geneesmiddelen of een betere diergezondheid. Dat vermelden we met een korte toelichting.
Kosten
Voor effectieve fosfaatterugwinning zijn aanvullende maatregelen nodig, zoals aanzuren van digestaat, wat extra kosten met zich meebrengt.
Financiële opbrengst
Terugwinning van fosfaat uit digestaat is zonder extra bewerking weinig kansrijk, waardoor de opbrengst beperkt is.
Aanvullende informatie
- Effect van vergisting op het orthofosfaat gehalte in rundermest en potentieel voor terugwinning: https://edepot.wur.nl/442316
Betrouwbaarheidsscore:
Het onderzoek is eenjarig uitgevoerd met herhalingen. De resultaten bevatten geen statistische onderbouwing. Het is daarmee matig betrouwbaar.
