Mest bewerken pas interessant als je waarde organische stof meerekent
Volledig onderzoeksrapportMest bewerken pas interessant als je waarde organische stof meerekent
Over Crkls
In de afgelopen decennia is het landbouwkundig onderzoek in Nederland enorm versplinterd en uit elkaar gegroeid. En ja, boeren hebben vertrouwen in onderzoek, maar hun vertrouwen is niet onvoorwaardelijk. Ook sluit het onderzoek niet altijd goed aan op de urgente problemen waarmee boeren worstelen in de praktijk.
De initiatiefnemers van Crkls: Misset Uitgeverij, BO Akkerbouw, Wageningen University & Research, Aeres Hogeschool en Groen Kennisnet willen hier wat aan doen voor een toekomstbestendige landbouw in Nederland die nu voor grote uitdagingen staat.
Het kennisplatform Crkls wil het kaf van het koren scheiden en bewezen kennis gemakkelijk vindbaar maken voor boeren op een plek. De resultaten van alle onderzoeken en praktijkproeven in Nederland worden verzameld en door een onafhankelijke redactie beoordeelt en op een uniforme en compacte wijze gepubliceerd.
Ga naar de inhoud
Onderzoeksinstituut: Wageningen Livestock Research
Locatie: Nederland
Periode: 2019
Gefinancierd door: ZuivelNL, Minsterie van LVVN
Status onderzoek: Afgerond
Bodemsoort: n.v.t.
Diercategorie: Melkvee
Betrouwbaarheidsscore:
Is het voor melkveehouders voordeliger om niet-plaatsbare rundveedrijfmest te bewerken, of juist onbewerkt af te zetten naar akkerbouwers? Hoewel onbewerkte mest vaak de goedkoopste keuze is, is bewerkte mest vaak gunstiger voor de bodemkwaliteit en het milieu.
Conclusies
- Onbewerkte rundveedrijfmest vaak voordeliger dan bewerkte mestproducten.
- Dikke fractie na scheiding kan economisch interessant zijn door organische stof.
- Stromest waardevol als meststof, maar duur door hoge strokosten.
- Samenwerking met akkerbouwers verbetert mestafzet, maar de kosten wegen niet altijd op tegen de baten.
- De waarde van organische stof in bewerkte mest maakt het aantrekkelijker voor akkerbouw.
Samenvatting
Is het voor melkveehouders voordeliger om niet-plaatsbare rundveedrijfmest te bewerken, of juist onbewerkt af te zetten naar akkerbouwers? Hoewel onbewerkte mest vaak de goedkoopste keuze is, is bewerkte mest vaak gunstiger voor de bodemkwaliteit en het milieu.
Voor- en nadelen
Onbewerkte mest blijft vaak de meest economische keuze, maar bewerkte mest kan voordelen bieden voor de bodemkwaliteit en het milieu. De onderzoekers analyseerden zeven scenario’s voor een melkveebedrijf van 60 hectare, waarbij 25% van de mest moet worden afgevoerd. Ze vergeleken verschillende bewerkingsmethoden: mechanische scheiding (vijzelpers/centrifuge), primaire scheiding via een sleuvenvloer, en stromest uit een potstal of vrijloopstal. De mestproducten werden afgezet naar de mestmarkt of direct naar een akkerbouwbedrijf. De economische waarde werd berekend op basis van kunstmestbesparingen (stikstof, fosfor, kali) en de waarde van organische stof (€0,20 per kg EOS, effectieve organische stof). Ook hielden de onderzoekers rekening met kosten voor bewerking, transport, bemonstering en toediening, verschillende derogatienormen en transportafstanden.
Bewerking minder voordelig
Bij samenwerking met akkerbouwers is mestbewerking meestal minder voordelig voor melkveehouders, omdat de extra kosten voor scheiding, transport en bemonstering niet opwegen tegen de kunstmestbesparingen. Voor akkerbouwers is onbewerkte mest vaak de beste keuze, omdat het minder kost en evenveel voedingsstoffen levert. Als de waarde van organische stof echter wordt meegerekend, kunnen bewerkte mestproducten zoals stromest en de dikke fractie van mestscheiding wel interessant worden.
Stromest als meststof
Onbewerkte rundveedrijfmest is vaak economisch gunstiger dan bewerkte mestproducten, vooral als alleen naar kunstmestbesparing en kosten wordt gekeken. De dikke fractie na mestscheiding kan interessant zijn vanwege de hogere organische stofwaarde. Stromest is waardevol als meststof en bodemverbeteraar, maar de hoge strokosten maken het duurder.
Impactscore
Met de Impactscore laten we zien op welke bedrijfsactiviteiten in de melkveehouderij de onderzoeksresultaten direct effect kunnen hebben. Een onderzoeksresultaat kan bijvoorbeeld leiden tot efficiënter voergebruik, minder gebruik van geneesmiddelen of een betere diergezondheid. Dat vermelden we met een korte toelichting.
Gezondheid bodem
Bewerkte mestproducten, zoals de dikke fractie en stromest, bevatten meer organische stof, wat gunstig is voor de bodemstructuur.
Uitstoot ammoniak
Primaire scheiding van mest in de stal kan de ammoniakemissie verminderen.
Kosten
Mestbewerking brengt extra kosten met zich mee, zoals scheiding, transport, bemonstering en toediening.
Dierenwelzijn
Het gebruik van een strostal of vrijloopstal kan het dierenwelzijn verbeteren.
Financiële opbrengst
De extra kosten van mestbewerking wegen meestal niet op tegen de besparingen op kunstmest.
Aanvullende informatie
- De Maat van Mest. Perspectief van mestbewerking op de boerderij voor akkerbouwers en melkveehouders: https://edepot.wur.nl/472431
Betrouwbaarheidsscore:
Het onderzoek is eenjarig uitgevoerd met herhalingen. De resultaten bevatten een statistische onderbouwing. Het is daarmee betrouwbaar.
