Onderwaterdrains halveren bodemdaling
Volledig onderzoeksrapportOnderwaterdrains halveren bodemdaling
Over Crkls
In de afgelopen decennia is het landbouwkundig onderzoek in Nederland enorm versplinterd en uit elkaar gegroeid. En ja, boeren hebben vertrouwen in onderzoek, maar hun vertrouwen is niet onvoorwaardelijk. Ook sluit het onderzoek niet altijd goed aan op de urgente problemen waarmee boeren worstelen in de praktijk.
De initiatiefnemers van Crkls: Misset Uitgeverij, BO Akkerbouw, Wageningen University & Research, Aeres Hogeschool en Groen Kennisnet willen hier wat aan doen voor een toekomstbestendige landbouw in Nederland die nu voor grote uitdagingen staat.
Het kennisplatform Crkls wil het kaf van het koren scheiden en bewezen kennis gemakkelijk vindbaar maken voor boeren op een plek. De resultaten van alle onderzoeken en praktijkproeven in Nederland worden verzameld en door een onafhankelijke redactie beoordeelt en op een uniforme en compacte wijze gepubliceerd.
Ga naar de inhoud
Onderzoeksinstituut: Wageningen Environmental Research
Locatie: KTC Zegveld
Periode: 2018
Gefinancierd door: Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden
Status onderzoek: Afgerond
Bodemsoort: Veen
Diercategorie: Melkvee
Betrouwbaarheidsscore:
Zijn onderwaterdrains wel effectief? Onderzoeker Couwenberg uitte zijn twijfels. Onterecht zo zeggen Wageningse onderzoekers in dit rapport. Waarom heeft hij het mis volgens Wageningen? En wat betekent dit voor jouw veenweidebedrijf?
Conclusies
- Onderwaterdrains werken wél: de kritiek van Couwenberg is weerlegd, bodemdaling wordt gehalveerd.
- Het ‘uitdoofeffect’ is weerlegd: het was weerinvloed, niet falende drains.
- Slootpeil 35-40 cm met drains = 20 cm zonder: de zomergrondwaterstand wordt wel verhoogd.
- Jaargemiddelden misleiden: veen breekt vooral af in de zomer, juist dan zijn drains effectief.
- Goede aanleg en onderhoud zijn cruciaal: max 6 meter tussen drains, anders werkt het niet.
- Pompgestuurde drains kunnen de bodemdaling en CO2-uitstoot met 60% verminderen.
Samenvatting
Voor melkveehouders op veengrond is de balans lastig: te droog en je veen zakt weg en stoot CO2 uit, te nat en je kunt niet meer rijden. De oplossing lijkt simpel: het waterpeil omhoog. Maar dat is voor de praktijk vaak onhaalbaar.
Onderwaterdrains
Onderwaterdrains bieden een slimme tussenweg. Deze buizen liggen dieper in de bodem dan de sloot. In de zomer zuigen ze water de bodem in om veenafbraak te remmen en voeren het in de winter af om de draagkracht te houden.
Kritiek op effectiviteit
Recente kritiek van onderzoeker Couwenberg (2018) stelt dat dergelijke drains niet effectief zijn. Vooral niet in de zomer. De grondwaterstand zou niet zijn verhoogd. En het effect zou na één jaar al weer verdwenen of uitgedoofd zijn.
Weerlegging
Onderzoekers van Wageningen hebben deze kritiek weerlegd:
- Weer-invloed: Het ‘uitdoofeffect’ dat Couwenberg zag, was puur te wijten aan een nat jaar na een droog jaar, niet aan falende drains.
- Meetmethode: Couwenberg keek naar jaargemiddelden, maar veen breekt vooral af in de zomer. Juist dan werken de drains het beste.
- Resultaten: Statistisch bewijs toont aan dat een slootpeil van 35-40 cm met drains hetzelfde effect heeft als een hoog peil van 20 cm zonder drains.
Conclusie
Onderwaterdrains halveren de bodemdaling en verminderen de CO2-uitstoot aanzienlijk, zonder dat je je beweiding in gevaar brengt. Ze verhogen het zomerpeil om veenafbraak te stoppen, zonder dat je in de winter in de modder staat. Het is een robuuste, bewezen techniek om je veen te sparen én je bedrijf rendabel te houden.
Impactscore
Met de Impactscore laten we zien op welke bedrijfsactiviteiten de onderzoekresultaten direct effect hebben. Een onderzoeksresultaat kan bijvoorbeeld leiden tot het gebruik van minder gewasbeschermingsmiddelen of minder meststoffen. Dat vermelden we met een korte toelichting.
Uitstoot broeikasgassen
Met onderwaterdrains daalt de CO2 emissie van het veen aanzienlijk.
Kosten
De inzet van onderwaterdrains, zeker de pompgestuurde versie, zorgt voor hogere kosten.
Financiële opbrengst
Er zal meer grasopbrengst zijn met onderwaterdrains.
Aanvullende informatie
- Onderwaterdrains zijn effectief: https://edepot.wur.nl/466227
Betrouwbaarheidsscore:
Zeer betrouwbaar. Een degelijk uitgevoerd onderzoek om een ander onderzoek te toetsen en reflecteren. Gebruik van veel en goede bronnen en een systematische aanpak.
