Filterende tegelvloer in melkveestal: wat doet dit met stikstof?
Volledig onderzoeksrapportFilterende tegelvloer in melkveestal: wat doet dit met stikstof?
Over Crkls
In de afgelopen decennia is het landbouwkundig onderzoek in Nederland enorm versplinterd en uit elkaar gegroeid. En ja, boeren hebben vertrouwen in onderzoek, maar hun vertrouwen is niet onvoorwaardelijk. Ook sluit het onderzoek niet altijd goed aan op de urgente problemen waarmee boeren worstelen in de praktijk.
De initiatiefnemers van Crkls: Misset Uitgeverij, BO Akkerbouw, Wageningen University & Research, Aeres Hogeschool en Groen Kennisnet willen hier wat aan doen voor een toekomstbestendige landbouw in Nederland die nu voor grote uitdagingen staat.
Het kennisplatform Crkls wil het kaf van het koren scheiden en bewezen kennis gemakkelijk vindbaar maken voor boeren op een plek. De resultaten van alle onderzoeken en praktijkproeven in Nederland worden verzameld en door een onafhankelijke redactie beoordeelt en op een uniforme en compacte wijze gepubliceerd.
Ga naar de inhoud
Onderzoeksinstituut: WUR
Locatie: Dairy Campus (Leeuwarden)
Periode: van 2020 tot 2021
Gefinancierd door: ZuivelNL, Min. LNV
Status onderzoek: Afgerond
Bodemsoort: n.v.t.
Diercategorie: Melkvee
Betrouwbaarheidsscore:
Wat doet een filterende tegelvloer met stikstofverlies in de melkveestal? De vloer scheidt urine en vaste mest direct. Gemeten is hoeveel stikstof verloren gaat en wat dit betekent voor ammoniakemissie en mestkwaliteit in de praktijk.
Conclusies
• De filterende tegelvloer scheidt urine en vaste mest goed.
• Met de vaste mest blijft het grootste deel fosfaat en een groot deel stikstof achter.
• Zonder extra behandeling geeft de tegelvloer meer ammoniakemissie dan een gewone roostervloer.
• Aanzuren van de dunne fractie verlaagt de ammoniakemissie in de stal sterk.
• Met aanzuren is het totale stikstofverlies van de tegelvloer lager dan bij een standaard roostervloer.
• Voor milieuwinst is nabehandeling van de dunne fractie noodzakelijk bij de tegelvloer.
Samenvatting
Onderzocht is hoeveel stikstof (N) verloren gaat uit een melkveestal met een filterende tegelvloer. Deze vloer scheidt urine en vaste mest. Een snelle scheiding van urine en mest zou de stikstofverliezen beperken.
Opzet onderzoek
Het onderzoek is uitgevoerd op Dairy Campus met 16 melkkoeien, over een periode van 41 weken. De resultaten zijn vergeleken met een vergelijkbare stal met een gewone roostervloer. Met de tegelvloer werd per koe per dag gemiddeld ongeveer 33 kg dunne fractie en 46 kg dikke fractie opgevangen. Met de dikke fractie werd ruim de helft van de stikstof en bijna alle fosfaat vastgelegd. Dat betekent dat mineralen beter te sturen zijn dan bij gewone drijfmest.
Aanzuren noodzakelijk
Zonder extra behandeling van de dunne fractie bleek de ammoniakemissie bij de tegelvloer hoger dan bij een roostervloer. De urine lag namelijk open in de kelder en emitteerde dan alsnog. Wanneer de dunne fractie werd aangezuurd, daalde de ammoniakemissie sterk en was het totale stikstofverlies duidelijk lager dan bij de roostervloer.
Resultaat stikstofverlies
Het totale stikstofverlies uit de tegelvloerstal lag tussen de 6,7% en 8,5% van de stikstofuitscheiding. Bij aanzuren bestond het verlies niet alleen uit ammoniak, maar ook deels uit stikstofgas (N₂). Lachgas (N₂O) speelde slechts een kleine rol.
Conclusie
De belangrijkste praktijkconclusie is dat een filterende tegelvloer goede mestscheiding oplevert, maar alleen milieuwinst geeft als de dunne fractie goed wordt behandeld. Bijvoorbeeld door aanzuren of verdere technische verbeteringen van de vloer. Zonder aanvullende maatregelen kan de ammoniakemissie juist hoger uitvallen.
Impactscore
Met de Impactscore laten we zien op welke bedrijfsactiviteiten in de melkveehouderij de onderzoeksresultaten direct effect kunnen hebben. Een onderzoeksresultaat kan bijvoorbeeld leiden tot efficiënter voergebruik, minder gebruik van geneesmiddelen of een betere diergezondheid. Dat vermelden we met een korte toelichting.
Uitstoot ammoniak
Met alleen de filterende tegelvloer zal de ammoniak emissie hoger zijn dan bij een roostervloer. Wanneer de dunne fractie nog wordt behandeld, bijv. aanzuren of gesloten opslaan, dan zal de emissie juist lager zijn.
Aanvullende informatie
- Niveau en samenstelling van het stikstofverlies uit een melkveestal met filterende tegelvloer: https://edepot.wur.nl/685854
Betrouwbaarheidsscore:
Betrouwbaar. Een degelijk uitgevoerd praktijkonderzoek van 41 weken waarin twee vloeren in twee vrijwel identieke stallen worden vergeleken (Case-Control). Er is veel data verzameld op een correcte manier en uitgebreid omschreven.
