Fosfaatterugwinning uit mest te duur en praktisch onhaalbaar
Volledig onderzoeksrapportFosfaatterugwinning uit mest te duur en praktisch onhaalbaar
Over Crkls
In de afgelopen decennia is het landbouwkundig onderzoek in Nederland enorm versplinterd en uit elkaar gegroeid. En ja, boeren hebben vertrouwen in onderzoek, maar hun vertrouwen is niet onvoorwaardelijk. Ook sluit het onderzoek niet altijd goed aan op de urgente problemen waarmee boeren worstelen in de praktijk.
De initiatiefnemers van Crkls: Misset Uitgeverij, BO Akkerbouw, Wageningen University & Research, Aeres Hogeschool en Groen Kennisnet willen hier wat aan doen voor een toekomstbestendige landbouw in Nederland die nu voor grote uitdagingen staat.
Het kennisplatform Crkls wil het kaf van het koren scheiden en bewezen kennis gemakkelijk vindbaar maken voor boeren op een plek. De resultaten van alle onderzoeken en praktijkproeven in Nederland worden verzameld en door een onafhankelijke redactie beoordeelt en op een uniforme en compacte wijze gepubliceerd.
Ga naar de inhoud
Onderzoeksinstituut: Wageningen Livestock Research
Locatie: n.v.t.
Periode: 2017
Gefinancierd door: Ministerie van Economische Zaken
Status onderzoek: Afgerond
Bodemsoort: n.v.t.
Diercategorie: Mekvee
Betrouwbaarheidsscore:
Om transportkosten van drijfmest te beperken, is er steeds meer vraag naar technieken om fosfaat uit mest te scheiden. Dit kan door mechanische mestscheiding of mestscheiding in de stal. Dit onderzoek gaat in op fosfaatvormen in verschillende mesttypen en de mogelijkheid om fosfaat verder te concentreren.
Conclusies
– Fosfaatgehalte in dikke fractie is hoger dan in dunne fractie.
– Het aandeel ortho-fosfaat in drijfmest, dikke fractie en feces is relatief klein (<8%)
- In dunne fractie bestond minder dan 4% van het fosfaat uit ortho-fosfaat.
- Het potentieel voor fosfaatwinning uit mest is laag, vanwege het lage ortho-fosfaat gehalte.
- Het potentieel kan worden verhoogd door ortho-fosfaat vrij te maken uit mineraal fosfaat.
Samenvatting
Melkveemest bevat drie vormen van fosfaat: ortho-fosfaat, mineraal fosfaat en organisch fosfaat. Ortho-fosfaat is direct oplosbaar en beschikbaar voor planten. Mineraal fosfaat zit gebonden aan mineralen zoals calcium of magnesium. Het kan onder bepaalde omstandigheden vrijkomen. Organisch fosfaat zit in celwanden en fosfolipiden en komt pas vrij na afbraak door microben.
Fosfaten in melkveemest
Zowel drijfmest, dikke fracties, feces en dunne fracties bevatten weinig ortho-fosfaat. Het grootste deel van het fosfaat is mineraal, met een kleiner deel organisch fosfaat. Hoewel beide mesttypen een laag aandeel ortho-fosfaat bevatten, maakt de hogere totale fosfaatinhoud van de dikke fractie deze geschikter voor fosfaatterugwinning.
Fosfaatterugwinning uit dunne fractie
In dit onderzoek is fosfaat uit de dunne fractie teruggewonnen door calciumhydroxide toe te voegen. Het calcium bind aan fosfaat, vormt calciumfosfaat en slaat neer. Op eenzelfde manier kan dit met magnesium om zo struviet te vormen. Dit bleek echter nauwelijks te werken en slechts een klein deel van het ortho-fosfaat reageerde. Dit werd bevestigd door andere onderzoeken met magnesium in plaats van calcium.
Fosfaatterugwinning uit dikke fractie
Bij de dikke fractie kan fosfaat worden teruggewonnen door verdunning met water en aanzurig tot pH 5 – 6. Hierdoor wordt mineraal fosfaat omgezet in oplosbaar ortho-fosfaat, waardoor het ortho-fosfaat gehalte kan oplopen tot ruim 80%. Nadeel is dat hiervoor veel zuur nodig is (8-12 kg H2SO4/ton mest), wat de kosten hoog maakt. Ook is de techniek praktisch gezien niet toepasbaar op boerderijschaal.
Impactscore
Met de Impactscore laten we zien op welke bedrijfsactiviteiten de onderzoekresultaten direct effect hebben. Een onderzoeksresultaat kan bijvoorbeeld leiden tot het gebruik van minder gewasbeschermingsmiddelen of minder meststoffen. Dat vermelden we met een korte toelichting.
Kosten
Om fosfaat terug te winnen moeten middelen aan de mest worden toegevoegd. Dit brengt kosten met zich mee. Op dit moment is een efficiënte terugwinning nog niet haalbaar, waardoor de kosten voor de toevoegmiddelen niet worden gecompenseerd door verminderde mest afvoerkosten.
Aanvullende informatie
Fosfaatvormen in melkveemest en potentieel voor terugwinning: https://edepot.wur.nl/442094
Betrouwbaarheidsscore:
Het onderzoek is eenjarig uitgevoerd met herhalingen. De resultaten bevatten geen statistische onderbouwing. Het is daarmee matig betrouwbaar.
