Na de afschaffing van het melkquotum werd nieuw mestbeleid ingevoerd om de fosfaatproductie op groeiende melkveebedrijven te beperken. Een modelstudie onderzocht de impact van deze beleidsverandering op de bedrijfsstructuur, het inkomen van de veehouder, de stikstof- en fosfaatoverschotten en de broeikasgasemissies van een gemiddeld Nederlands melkveebedrijf.
Conclusies
Dit onderzoek is uitgevoerd in de periode rondom het wegvallen van het melkquota en het ingaan van het fosfaatproductieplafond. Onderstaande conclusies moeten worden gelezen in de tijdsgeest van toen:
- Het aantal koeien verhogen is rendabel totdat mestverwerking of extra grond nodig is om te voldoen aan het nieuwe mestbeleid.
- Meer koeien leidt tot 4% meer melkproductie per hectare
- Als kosten voor mestverwerking of aankoop van land dalen, wordt het fosfaat quotum limiterend.
- Door de verhoogde intensiteit (meer melk per hectare) gaan er iets meer nutriënten verloren
- Broeikasgasemissies per kg melk blijven gelijk, dus de broeikasgasemissie van een bedrijf stijgt lineair met het aantal koeien.
Samenvatting
Tot 2015 beperkte het melkquotum de melkproductie per bedrijf. Dit is in 2016 opgevolgd door de Melkveewet. Dit houdt in dat bij groei van de veestapel en dus extra fosfaatproductie op het bedrijf, dit overschot niet op het eigen bedrijf mag worden gebruikt. Afhankelijk van de grootte van het overschot moet het worden verwerkt en is extra grond nodig.
Melkveemodel
In dit onderzoek is met een optimalisatiemodel een melkveebedrijf op zandgrond doorgerekend. Hiermee zijn twee situaties doorgerekend: 1) vóór afschaffing van het melkquota en 2) na het afschaffen van het melkquota en invoering van de Melkveewet. Daarnaast is in het tweede scenario gekeken naar de invloed van een grotere stal voor ingang van de Melkveewet, een hogere melk- en gewasopbrengsten, lagere mestverwerkingskosten en lagere grondprijzen.
Veranderend beleid
Door het vervallen van het melkquotum en de invoering van de Melkveewet kan een melkveehouder volgens het model iets meer koeien houden. Dit verhoogt de melkproductie en daarmee het inkomen licht. N en P overschotten nemen iets toe.
Over het algemeen geldt dat de groei van de veestapel wordt begrensd door het nieuwe mestbeleid. Meer koeien geven meer opbrengsten, tot het moment dat mestverwerking of aankoop van fosfaatrechten nodig is. Hogere gewasopbrengsten of melkproductie per koe verhogen de efficiëntie op het bedrijf en daarmee het inkomen. Lagere kosten voor mestverwerking of aankoop van grond leiden niet tot meer koeien, omdat dit wordt beperkt door de fosfaatquota. Wel worden de kosten beperkt, waardoor er meer inkomen overblijft. Bij een hogere melkprijs wordt het wel rendabel om extra grond of fosfaatrechten te kopen en hiermee ook het inkomen sterk te verhogen. De broeikasgasemissies per kg melk blijft vrijwel gelijk, alleen bij een hogere melkproductie per koe daalt deze.
Impactscore
Met de Impactscore laten we zien op welke bedrijfsactiviteiten de onderzoekresultaten
direct effect hebben. Een onderzoeksresultaat kan bijvoorbeeld leiden tot het gebruik
van minder gewasbeschermingsmiddelen of minder meststoffen. Dat vermelden we met een
korte toelichting.
Door het verhogen van het aantal koeien na afschaffing van het melkquotum kunnen meer inkomsten worden gerealiseerd, totdat mestverwerking of extra land nodig is om te voldoen aan het nieuwe mestbeleid.
Betrouwbaarheidsscore:
Bronnen zijn recent (modelstudie) of afkomstig uit een breed aantal jaren (literatuurstudie en meta-analyse) en van verschillende onderzoekers en onderzoeksinstellingen.