Sorghum: duurzaam voedergewas met potentie voor Nederland
Volledig onderzoeksrapportSorghum: duurzaam voedergewas met potentie voor Nederland
Over Crkls
In de afgelopen decennia is het landbouwkundig onderzoek in Nederland enorm versplinterd en uit elkaar gegroeid. En ja, boeren hebben vertrouwen in onderzoek, maar hun vertrouwen is niet onvoorwaardelijk. Ook sluit het onderzoek niet altijd goed aan op de urgente problemen waarmee boeren worstelen in de praktijk.
De initiatiefnemers van Crkls: Misset Uitgeverij, BO Akkerbouw, Wageningen University & Research, Aeres Hogeschool en Groen Kennisnet willen hier wat aan doen voor een toekomstbestendige landbouw in Nederland die nu voor grote uitdagingen staat.
Het kennisplatform Crkls wil het kaf van het koren scheiden en bewezen kennis gemakkelijk vindbaar maken voor boeren op een plek. De resultaten van alle onderzoeken en praktijkproeven in Nederland worden verzameld en door een onafhankelijke redactie beoordeelt en op een uniforme en compacte wijze gepubliceerd.
Ga naar de inhoud
Onderzoeksinstituut: Wageningen Livestock Research
Locatie: n.v.t.
Periode: 2017
Gefinancierd door: ZuivelNL
Status onderzoek: Afgerond
Bodemsoort: n.vt.
Diercategorie: n.v.t.
Betrouwbaarheidsscore:
Sorghum is een veelzijdig voedergewas met potentie voor Nederland. Het groeit efficiënt op droge, arme gronden, levert hoge opbrengsten en verbetert de bodemgezondheid. Door zijn lage gevoeligheid voor ziekten en veelzijdige toepassingen kan sorghum bijdragen aan duurzamere landbouwpraktijken, mits kennishiaten rond voederwaarde en praktische teeltgegevens worden opgelost.
Conclusies
– Sorghum groeit efficiënt op droge en arme gronden, met hogere opbrengsten en eiwitgehaltes dan snijmaïs.
– Het gewas draagt bij aan bodemgezondheid dankzij diepe wortels en verhoogde koolstofvastlegging.
– Sorghum is minder gevoelig voor ziekten en plagen. Dat is gunstig voor diversificatie in monocultuurteelten.
– Kennishiaten betreffen voederwaarde, fermentatie, dierprestaties en koolstofopslag. Meer praktijkonderzoek is nodig.
– Combinatieteelten, zoals met winterrogge, kunnen opbrengsten verhogen en bodemvruchtbaarheid verbeteren.
– Sorghum biedt potentieel voor duurzamere landbouw door lagere inputbehoeften en veelzijdige toepassingen in veevoer en bioproducten.
Samenvatting
Sorghum is een veelbelovend voedergewas voor Nederland vanwege zijn efficiënt gebruik van stikstof en water, en het vermogen om op armere en drogere gronden te groeien. Het gewas kan hogere opbrengsten leveren dan snijmaïs, met drogestofopbrengsten van 15 tot 20 ton per hectare en tot 69% meer ruw eiwit. Sorghum draagt bij aan bodemgezondheid door diepe wortels die koolstof opslaan en de bodemstructuur verbeteren.
Ziekten en plagen
Het gewas is minder gevoelig voor ziekten en plagen, waaronder de maïswortelboorder, en biedt mogelijkheden voor diversificatie in maïsmonocultuur. Sorghum kan ook gebruikt worden in combinatieteelten, bijvoorbeeld met winterrogge, om hogere eiwitopbrengsten en verbeterde bodemvruchtbaarheid te realiseren.
Ontbrekende kennis
Hoewel de teeltresultaten veelbelovend zijn, zijn er kennishiaten. Er is meer onderzoek nodig naar opbrengst en de voederwaarde, fermentatie en dierprestaties van sorghum, evenals naar broeikasgasemissies, en koolstofopslag in de bodem. Praktijkproeven moeten aantonen of sorghum commercieel levensvatbaar is in de Nederlandse melkveehouderij.
Potentiële toepassingen
Bij gunstige resultaten kan sorghum een waardevolle aanvulling worden op voedergewassen, zoals gras en snijmaïs, met potentieel om bij te dragen aan duurzamere landbouwpraktijken. Op korte termijn kan dit als: 1) éénmalige teelt sorghum, 2) tussenteelt om de nadelige aspecten van maïs als monocultuur te doorbreken, en 3) tweede gewas in groeiseizoen na bijvoorbeeld een teelt van winterrogge als voedergewas. Daarnaast biedt sorghum mogelijkheden voor productie van biobrandstoffen, bouwmaterialen en glutenvrije voedingsmiddelen.
Impactscore
Met de Impactscore laten we zien op welke bedrijfsactiviteiten de onderzoekresultaten direct effect hebben. Een onderzoeksresultaat kan bijvoorbeeld leiden tot het gebruik van minder gewasbeschermingsmiddelen of minder meststoffen. Dat vermelden we met een korte toelichting.
Gezondheid bodem
Sorghum wortelt dieper en met meer massa dan mais. Hierdoor verbetert het bodemleven en wordt verdichting tegengegaan.
Uitspoeling meststoffen
Sorghum neemt efficiënter of beter de beschikbare stikstof op dan mais
Kosten
Teeltkosten van sorghum in Frans onderzoek zijn lager dan die van snijmais.
Financiële opbrengst
Gewasopbrengst lijkt iets lager of gelijkwaardig aan maïs te kunnen zijn. Sorghum bevat wel meer eiwit dan maïs. Melkproductie is lager met sorghum in het rantsoen, hoewel het vetpercentage wel hoger is. Grondsoort, klimaat, ziektedruk etc. hebben een grote invloed.
Aanvullende informatie
- Goor, S. van de, N.J.M. van Eekeren, A. de Vliegher, J. Pannecoucque, B. Vandecasteele, J. van Waes. 2017. Sorghum als derde gewas in de melkveehouderij: Perspectieven van rassen en gewasrotatie in beeld. Rapport 2017-006 LbD. Louis Bolk Instituut, Driebergen. 23 p. https://edepot.wur.nl/428544
- De Wit en N. van Eekeren, 2015. Sorghum in Nederland. Resultaten van diverse experimenten in 2015. Publicatienummer 2015-055 LbD. https://edepot.wur.nl/400820
- Deru, J, S. van de Goor, N. van Eekeren, A. de Vliegher, J. Panneqoucque, J. van Waes. Sorghum als derde gewas in de melkveehouderij – Proeven met rassen, zaaidichtheid en bemesting in Nederland en Vlaanderen. Rapport 2018-010 LbD. Louis Bolk Instituut, Driebergen. 19 p. https://edepot.wur.nl/448929
- Windpassinger, S.M., 2016. Breeding strategies for the adaptation of sorghum (Sorghum bicolor L. Moench) as a novel crop for temperate Europe. Dissertation, Justus-Liebig-University Giessen, Institute of Plant Breeding and Agronomy I, Department of Plant Breeding, 92 p. http://dx.doi.org/10.22029/jlupub-16679
- Van Eekeren, N.J.M., J. Deru. 2014. Sorghum droogtetolerant alternatief voor snijmais. Louis Bolk Instituut, Driebergen. V-Focus. 2p. https://edepot.wur.nl/292156
Betrouwbaarheidsscore:
“Zeer betrouwbaar”. Er is een systematisch literatuuronderzoek uitgevoerd met duidelijke opzet. Met gebruikmaking van veel en goede bronnen. Lijkt erop dat al de beschikbare literatuur over Sorghum onderzoek aangehaald is, want gaat van jaren terug tot recent en van vakbladen tot praktijkproeven tot PhD thesis.
